Z dniem 22 sierpnia 2026 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2026 r., zgodnie z którym obywatele tych państw nie będą mogli wykonywać pracy na podstawie zezwolenia na pracę, jeżeli przebywają w Polsce w ramach ruchu bezwizowego. Osoby te najczęściej nie mają wystarczających środków finansowych na powrót do państw pochodzenia ani na pokrycie kosztów pobytu w Polsce. Zwiększa to ryzyko ich nielegalnego zatrudnienia oraz podatność na wyzysk i handel ludźmi.
Projekt rozporządzenia był publicznie dostępny od wielu miesięcy. Pracodawcy i pośrednicy musieli mieć świadomość, że obywatele Gruzji, Kolumbii i Wenezueli przyjeżdżący do Polski w ramach ruchu bezwizowego nie będą mogli uzyskać pozwolenia na pracę bez uzyskania uprzednio wizy pracowniczej. Jeśli organizowali przyjazdy osób z tych krajów do Polski tuż przed wejściem w życie rozporządzenia to działali na ich szkodę.
Wprowadzenie tych zmian pozostaje związane z potrzebą zwiększenia skuteczności kontroli legalności zatrudnienia i ograniczenia przypadków wykorzystywania cudzoziemców, w tym przypadków wyzysku oraz wykorzystywania zezwoleń na pracę jako instrumentu umożliwiającego wjazd do Polski osobom, które faktycznie nie zamierzają podejmować zatrudnienia. Jednocześnie nowe rozwiązania mają zwiększyć możliwości weryfikacji deklarowanego celu podróży oraz ułatwić kontrolę legalności zatrudnienia i zgodności rzeczywistego celu wjazdu z celem deklarowanym
przez cudzoziemca.
Z informacji przekazywanych przez Straż Graniczną wynika, że skala nadużyć związanych z wykorzystywaniem zezwoleń na pracę oraz pobytu w ruchu bezwizowym przez obywateli wymienionych państw wskazuje, że dalsze utrzymywanie możliwości powierzania im pracy w ramach ruchu bezwizowego wiązałoby się z narastaniem ryzyka nielegalnego pobytu i pracy, rozwojem szarej strefy i pogłębianiem patologii na rynku pracy.
W związku z powyższym Ministerstwo zwróciło się do Państwowej Inspekcji Pracy oraz do Prokuratora Krajowego z prośbą o rozważenie, w ramach ustawowych kompetencji podjęcia czynności sprawdzających lub kontrolnych w zakresie działalności podmiotów pośredniczących w rekrutacji i kierowaniu cudzoziemców do pracy w Polsce, w szczególności pod kątem:
- przestrzegania przepisów dotyczących legalności zatrudnienia cudzoziemców;
- przestrzegania przepisów dotyczących prowadzenia działalności w zakresie pośrednictwa pracy (w tym posiadania wpisu w KRAZ);
- pobierania od osób poszukujących pracy opłat lub innych świadczeń z naruszeniem obowiązujących przepisów;
- prawidłowości informowania cudzoziemców o warunkach legalnego wykonywania pracy w Polsce;
- ewentualnego kierowania cudzoziemców do Polski w sytuacji, w której podmiot pośredniczący ma świadomość braku możliwości legalnego podjęcia przez nich pracy;
- występowania innych nieprawidłowości związanych z zatrudnianiem lub kierowaniem cudzoziemców do pracy.
Zachęcamy do zapoznania się z informacjami o organizacjach wspierających ofiary handlu ludźmi (Załącznik 1) oraz informację o bezpiecznym poszukiwaniu pracy za pomocą agencji (Załącznik 2).
